Köpeklerde Aşı Takvimi

Yavru bir köpeğin sağlıklı bir yaşam sürmesi için en önemli koruyucu hekimlik uygulamalarından biri doğru zamanda ve doğru şekilde yapılan aşılardır. Ancak aşı programı yalnızca "birkaç iğne yaptırmaktan" ibaret değildir. Yavrunun yaşı, anneden aldığı antikorlar, yaşam koşulları ve karşılaşabileceği hastalıklar göz önünde bulundurularak bir bağışıklık programı oluşturulmalıdır.

Kliniğimizde yavru köpekler için uyguladığımız aşılama programı genel olarak şu sırayı takip etmektedir:

Karma 1 → Corona 1 → Karma 2 → Corona 2 → Karma 3 → Bronşin 1 → Lyme 1 → Bronşin 2 → Lyme 2 → Kuduz

Aşıların uygulanma zamanı ve aralarındaki süre ise her yavrunun yaşına, daha önce yapılan aşılara ve sağlık durumuna göre veteriner hekim tarafından belirlenmektedir.

Neden Üç Doz Karma Aşı Uyguluyoruz?

Yavru köpeklerde karma aşı programının en önemli hedeflerinden biri canine parvovirus gibi ciddi ve ölümcül olabilen enfeksiyonlara karşı güçlü bir bağışıklık oluşturmaktır.

Yavrular doğduktan sonra annelerinin ilk sütü olan kolostrum aracılığıyla antikor alırlar. Bunlara maternal antikorlar denir.

Maternal antikorlar yaşamın ilk dönemlerinde yavruyu enfeksiyonlardan korurken aynı zamanda önemli bir dezavantaj oluşturabilir: Aşıyla verilen antijenleri etkisiz hale getirerek yavrunun aşıya yeterli bağışıklık yanıtı oluşturmasını engelleyebilirler.

Sorun, maternal antikorların her yavruda aynı zamanda ortadan kalkmamasıdır.

Bu nedenle tek bir karma aşı yaparak yavrunun kesin olarak korunduğunu kabul etmek doğru değildir. Karma aşıların belirli aralıklarla tekrarlanmasının amacı, maternal antikorların oluşturabileceği bu bağışıklık boşluğunu mümkün olduğunca kapatmaktır.

Kliniğimizde bu nedenle yavruluk döneminde üç doz karma aşı içeren bir protokol uyguluyoruz.

Burada yalnızca doz sayısı değil, son karma aşının yapıldığı yaş da son derece önemlidir. Yavrunun aşılara başlama yaşına göre veteriner hekim aşılama programını yeniden düzenleyebilir.

Karma Aşı Hangi Hastalıklara Karşı Korur?

Kullanılan aşının içeriğine göre değişmekle birlikte karma aşılar başta:

• Canine parvovirus
• Canine distemper virus
• Canine adenovirus
• Canine parainfluenza virus

gibi önemli enfeksiyonlara karşı bağışıklık oluşturmayı amaçlar.

Özellikle parvoviral enterit, yavru köpeklerde şiddetli kusma, kanlı ishal, dehidratasyon ve ağır sistemik hastalığa neden olabilir. Bu nedenle yavruluk dönemindeki aşılama programının doğru tamamlanması son derece önemlidir.

Coronavirus Aşısı

Kliniğimizde uyguladığımız programda iki doz canine coronavirus aşısı bulunmaktadır.

Canine enterik coronavirus özellikle gastrointestinal sistemi etkileyebilir ve ishal gibi belirtilere neden olabilir.

Ancak coronavirus aşısının gerekliliği köpeğin bireysel risk durumuna göre değerlendirilmelidir. Güncel veteriner aşı sınıflandırmalarında her köpek için zorunlu temel aşılardan biri olarak kabul edilmediğinden, uygulanıp uygulanmayacağı veteriner hekim tarafından hastanın yaşam koşulları ve riskleri değerlendirilerek belirlenmelidir.

Bronşin Aşısı

Halk arasında "bronşin" veya "kennel cough aşısı" olarak bilinen aşılar, köpeklerde enfeksiyöz solunum yolu hastalığı kompleksine karşı korunmanın bir parçasıdır.

Özellikle:

• Köpek otellerine giden
• Eğitim veya oyun alanlarına katılan
• Çok sayıda köpekle temas eden
• Barınak veya üretim ortamında bulunan

köpeklerde daha fazla önem kazanır.

Kullandığımız ürünün protokolüne uygun şekilde programımızda Bronşin 1 ve Bronşin 2 uygulamaları bulunmaktadır.

Lyme Aşısı

Lyme hastalığı, Borrelia burgdorferi başta olmak üzere Borrelia türlerinin neden olduğu ve keneler aracılığıyla bulaşan bir hastalıktır.

Bu nedenle Lyme aşısı her köpek için aynı derecede gerekli olmayabilir. Kene maruziyetinin yüksek olduğu bölgelerde yaşayan, doğada sık zaman geçiren veya seyahat eden köpeklerde risk değerlendirmesi yapılarak uygulanabilir.

Programımızda başlangıç bağışıklığının oluşturulması amacıyla Lyme 1 ve Lyme 2 şeklinde iki uygulama bulunmaktadır.

Aşı yapılmış olsa dahi düzenli kene korumasına devam edilmesi gerekir.

Kuduz Aşısı

Kuduz hem hayvanlar hem de insanlar açısından ölümcül seyreden zoonotik bir hastalıktır.

Bu nedenle kuduz aşısı yalnızca bireysel hayvan sağlığı açısından değil, toplum sağlığı açısından da son derece önemlidir.

Kuduz aşısının uygulanma zamanı ve tekrarları yürürlükteki mevzuata ve kullanılan aşının ruhsat bilgilerine uygun şekilde planlanmalıdır.

Aşı Programı Tamamlanmadan Yavru Köpek Dışarı Çıkabilir mi?

Yavru köpek sahiplerinin en sık sorduğu sorulardan biri budur.

Özellikle parvovirus çevrede uzun süre canlı kalabildiğinden, aşı serisi tamamlanmamış yavruların çok sayıda köpeğin bulunduğu ve enfeksiyon riskinin yüksek olduğu alanlarla kontrolsüz temasından kaçınılmalıdır.

Ancak bu dönemde yavrunun tamamen izole edilmesi de doğru değildir. Davranışsal gelişim açısından sosyalleşme son derece önemlidir.

Bu nedenle enfeksiyon riski ile sosyalleşme ihtiyacı arasında denge kurulmalı; yavru kontrollü, temiz ve güvenilir ortamlarda, sağlık ve aşılama durumu bilinen hayvanlarla sosyalleştirilmelidir.

Her Köpeğin Aşı Takvimi Aynı mıdır?

Hayır. Aşı programı;

• Yaş ve önceki aşı geçmişi
• Genel sağlık durumu
• Yaşam alanı ve seyahat durumu
• Diğer hayvanlarla temas
• Bölgesel hastalık riskleri

gibi faktörlere göre değişebilir.

Bu nedenle internette görülen standart bir takvimi doğrudan her köpeğe uygulamak yerine veteriner hekimin bireysel risk değerlendirmesi yapması gerekir.

Ayrıca aşı uygulamasından önce yavrunun genel sağlık muayenesinin yapılması önemlidir. Aktif hastalığı bulunan bir yavruda aşılama zamanı yeniden değerlendirilebilir.